ออก 15 ค่ำ เป็งเดือน 12 เหนือ สมัยหนึ่งพระเจ้าพิมพิสาร รฤกถึงญาติพี่น้องที่ตายไป บางพวกมีปัญญา มีสติไม่ประมาท สร้างบุญไว้มาก ก็ไปเกิดในเทวโลก บางบวกมีปัญญาน้อย ประมาท สร้างบาปไว้มาก ก็ไปเกิดในทุคติภูมิ ท้าวเธอสงสาร ปรารถนาให้พวกญาติพ้นจากทุกข์ จึงดำริสร้างบุญอุทิศให้ จึงไปเฝ้าพระพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าเทศนาว่า ในวันเป็งเดือน 12 เหนือ เป็นโอกาสของเผตผี ทั้งหลาย จักได้ออกมาสู่โลกมนุษย์ เพื่อไปหารับยังกุศลจากลูกหลานญาติพี่น้องของตน ที่ได้สร้างบุญในวันนี้ เมื่อได้รับแล้ว ก็อาจจะได้พ้นจากความทุกข์ ไปเกิดในสุคติภูมิได้ อาศัยเรื่องนั้นเป็นเหตุ จึงเป็นประเพณีนิยมสืบมาถึงปัจจุบัน คนเมืองชาวล้านนา นิยมสร้างบุญ มีการตานธรรม ตานขันข้าว ตานสังฆทาน เพื่อแผ่บุญไปยังญาติพี่น้องผู้ล่วงลับ ที่ได้มารอรับเอาบุญในวันนี้ ตานธรรมมีอาทิ มาลัยโผดโลก เปตพลี นิพพานสูตร มหามูลนิพพานสูตร อานิสงค์ตานหาคนตาย พราหมณ์ปัญหา เทวทูตตัง 5 เป็นต้น ในท้ายธรรมเหล่านี้ได้กล่าวว่า ด้วยอานิสงค์แห่งการถวายธรรม มีอานิสงค์มาก เผตผีหลายพวกได้รับแล้ว ก็พ้นจากเพศนั้น ไปบังเกิดบนเทวโลกเป็นอันมาก ในวัน 12 เป็งที่จะถึงนี้ ขอเชิญชวนศรัทธาญาติโยมทั้งหลาย ได้ตั้งอยู่ในปัญญาบารมี ปฏิบัติ ทาน ศีล เมตตาภาวนา เพื่อเป็นการสร้างบุญไว้ค้ำชูกับตนเอง และ แผ่บุญไปหาพ่อแม่ญาติพี่น้องครูบาอาจารย์ ผู้มีพระคุณที่ได้ล่วงลับไปแล้ว ได้รับอนุโมทนาร่วมกัน